7 - 9 min leestijd
Publicatie: 16 april 2026
Tekst: Brigitte Bloem
'We willen leerlingen ook laten groeien’
Havo-leerlingen RGO Middelharnis enthousiast over PGP
Leraar Bart Zwijnenburg begeleidt het praktijkgericht programma (PGP) technologie op de havo van het RGO College Middelharnis. Zijn leerlingen programmeren robots, werken met een hololens en presenteren hun resultaten als echte pro’s. Volgens Bart past die aanpak bij de identiteit van het RGO College. “We kijken breder dan alleen de lesstof. Ons doel is leerlingen niet alleen te laten slagen, maar ook te laten groeien.” Dat kunnen leerlingen Mees en Olaf beamen.
“ Ons doel is leerlingen niet alleen te laten slagen, maar ook te laten groeien”
Het RGO College Middelharnis, op Goeree-Overflakkee, heeft een brede kijk op leren. “We willen dat onze leerlingen gemotiveerd naar school komen”, vertelt Bart. “Dat lukt het best als ze inzien waarom ze leren. Niet alleen voor cijfers, maar om iets te kunnen in de echte wereld.”
Het praktijkgericht programma technologie is afgelopen schooljaar voor de tweede maal aangeboden aan havo-leerlingen. Waar de vmbo-leerlingen van het RGO College al langer praktijkprofielen volgen, kunnen nu ook havo-leerlingen ervoor kiezen om praktijkgerichte vaardigheden te ontwikkelen. “Het gaat niet om het zagen of lassen zelf”, benadrukt Bart. “Dat is middel, geen doel. Het doel is dat leerlingen gezamenlijk een technische oplossing bedenken voor een actueel vraagstuk. Daar komen vaardigheden als samenwerken, initiatief nemen en kritisch denken bij kijken, èchte hbo-vaardigheden.”
Een robot voor Hein de tomatenkweker
Zowel het eerste als het tweede jaar van de PGP-pilot technologie is er door leerlingen van 4havo gewerkt aan een vraagstuk van een fictieve opdrachtgever. “In onze regio is het best moeilijk om een geschikt bedrijf te vinden”, legt Bart uit. “Ook wilde de school eerst ervaring opdoen met deze werkvorm, voordat we bedrijven gaan benaderen. Zo kunnen we fouten maken, zonder dat iemand daar écht last van heeft.” De school ontwikkelde een opdracht, waarbij leerlingen een robot ontwerpen en programmeren. De robot moet automatisch rotte tomaten kunnen herkennen en verwijderen. “Zaak is dat ze de wensen van fictieve opdrachtgever Hein de tomatenkweker vertalen naar een concreet productontwerp”, licht Bart toe. De leerlingen moesten een robotarm programmeren met een eenvoudige interface, vergelijkbaar met Lego Mindstorms. “Je leert zo’n robotarm om met blokjes te slepen, de arm naar links of rechts te draaien en een knik omhoog of omlaag te maken. Dat klinkt simpel, maar het gaat al snel over inzicht, logica en samenwerken”, vertelt Bart.
Mees, nu leerling van 5havo, herinnert zich het project nog goed. “We zaten met vijf leerlingen tegelijk aan één robot. Dat was soms wat veel, maar het was leuk om te zien hoe iets wat je programmeert, ook echt beweegt.”
Van fictieve opdracht naar echte opdrachtgever
Toen het project sneller dan verwacht klaar was, besloten Bart en zijn collega’s het experiment uit te breiden. “We hadden nog vijf of zes weken over”, vertelt hij, “en hebben toen de leerlingen kennis laten maken met de hololens, een bril waarmee je digitale lagen kunt projecteren over wat je echt ziet.”
Op een gegeven moment raakte een collega van Bart in gesprek met het bedrijf Padmos in Middelharnis. “Dit bedrijf heeft een innovatieve werf waar het schepen voor de visserij bouwt met behulp van lasrobots”, legt hij uit. “Het lasproces daar is zó ingewikkeld, dat maar één medewerker het beheerst. Daarom is het lastig om nieuwe mensen op te leiden. Toen ik vertelde dat onze leerlingen met een hololens konden werken, waren ze meteen geïnteresseerd en zagen kansen.”
De leerlingen werden uitgenodigd om te vertellen wat ze allemaal konden met een hololens. Als voorbeeld maakten ze een interactieve instructie hoe je een kraan aansluit. “Ze programmeerden de stappen en maakten een visuele uitleg die je via de bril kunt volgen”, legt Bart uit.
‘We stonden daar echt te presenteren’
De samenwerking met de scheepswerf bleek een schot in de roos. Olaf, klasgenoot van Mees, glundert als hij eraan terugdenkt. “We mochten daar komen presenteren wat we gemaakt hadden. Je staat dan ineens voor mensen van een echt bedrijf, in plaats van je leraar. Dat is spannend, maar ook heel gaaf.”
Mees vult aan: “Ik vond het eerst wel even ongemakkelijk. Je wilt het goed doen. Maar toen we zagen dat ze echt interesse hadden, ging het vanzelf. Ze vroegen door en we konden laten zien wat we met die hololens allemaal konden. Toen dacht ik: oké, dit is dus waarom we dit leren.” De presentatie maakte indruk. “De mensen van Padmos zeiden zelfs: ‘Als een van jullie hier in je examenjaar stage wil lopen om de instructie voor de lastechniek voor de hololens te maken, dan regelen we dat.’ Dat was zo’n mooi moment”, zegt Bart trots.
“ Je wilt het goed doen. Maar toen we zagen dat ze echt interesse hadden, ging het vanzelf. Toen dacht ik: oké, dit is dus waarom we dit leren”
Nieuwe technologie als motor van motivatie
PGP is voor de leerlingen een welkome afwisseling op hun reguliere lessen. “Ik wilde wat met mijn handen doen, niet alleen uit boeken leren”, zegt Mees. “Hier kan ik iets maken. En je leert ook dingen die in andere lessen veel minder of helemaal niet aan bod komen.” Olaf beaamt dat: “Je leert om taken te verdelen en elkaar aan te spreken als dingen niet goed gaan. Je bent samen verantwoordelijk voor een goed eindresultaat. Dat zijn dingen die je later ook nodig hebt.”
Volgens Bart is dat precies de kern van het programma. “Ze leren niet alleen wat ze doen, maar ook hoe ze het doen. Op tijd komen, afspraken nakomen, jezelf presenteren, feedback geven. Dat zijn juist de vaardigheden die hen straks op het hbo en in hun loopbaan verder brengen.”
Wat de leerlingen ook enorm aanspreekt, is het gebruik van moderne technologie. “We mochten werken met drones, VR-brillen, en dus ook met die hololens”, vertelt Olaf. “Dat zijn dingen die echt van nu zijn. Daardoor wordt het leuker om te leren.” Mees knikt: “Ja, het voelt niet als een les. Je bent gewoon bezig met iets wat ertoe doet. En het is tof dat bedrijven hier ook echt mee werken. Dat maakt het serieus.”
Van pilot naar structureel vak
Voor Bart en zijn collega’s waren de afgelopen twee jaar experimenteel. “Het blijft een pilot en dat betekent dat je dingen probeert, fouten mag maken, en kijkt wat werkt. Maar de resultaten van dit jaar geven volop vertrouwen. De leerlingen zijn gemotiveerd, werken zelfstandiger en zijn trots op wat ze bedenken en ontwikkelen.” De school gaat het programma nu verder professionaliseren.
Bart: “Dit schooljaar loopt de pilot af. We zijn daarom nu hard aan het werk om de modules verder te ontwikkelen en de contacten met de externe opdrachtgevers uit te breiden. In het nieuwe schooljaar zal het vak PGP (HavoP) een profielkeuzevak zijn dat alle leerlingen kunnen kiezen.”
Hij verheugt zich op het werken met externe opdrachtgevers. “Mijn collega’s en ik reageren met alle pedagogische vaardigheden die we hebben. Een externe opdrachtgever kijkt naar de resultaten, dat maakt het allemaal veel echter.”
“Laat leerlingen niet alleen uit boeken leren. Je leert meer als je zelf iets maakt”
‘Ze leren hun eigen talenten kennen’
Mees en Olaf hebben nog een boodschap voor andere scholen. “Laat leerlingen niet alleen uit boeken leren”, zegt Mees. “Geef ze iets om echt te doen. Je leert meer als je zelf iets maakt.” Olaf vult aan: “Laat leerlingen samenwerken. Je leert van elkaar, en het is leuker.” Waar ze het meest trots op zijn? “Het mooiste vond ik dat we bij Padmos stonden”, zegt Olaf. “Dat was echt een hoogtepunt. Ik dacht: wow, we laten gewoon iets zien aan echte vakmensen.”
Mees: “Ik weet nog niet precies wat ik later wil worden, maar deze manier van naar school gaan en zo’n opdracht met elkaar doen heeft me wel geholpen om te zien wat ik leuk en interessant vind. Ik wil geen leerstudie doen na de havo, maar juist iets praktisch, en natuurlijk met de nieuwste technologieën.” Bart kijkt tevreden. “Dat is precies wat we wilden bereiken. Ze leren hun eigen talenten kennen.”
www.slo.nl
www.magazines.slo.nl